Tedavi alanları

Çürük dolgusu, diş taşı temizliği ve beyazlatma gibi koruyucu ve estetik uygulamalar.

Çürük ve dolgu. Çürük, diş yüzeyindeki sert dokunun bakteri asitleriyle çözülmesiyle başlar. Erken dönemde belirti vermeyebilir; ilerledikçe soğuk-sıcak hassasiyeti, tatlıda sızlama ve sonrasında ağrı görülür. Çürümüş doku temizlendikten sonra boşluk dolgu maddesiyle kapatılır. Yüzeysel çürükler çoğunlukla tek seansta tamamlanır; derin çürüklerde diş özü etkilenmişse kanal tedavisi gündeme gelebilir.

Diş taşı temizliği. Fırçalamayla uzaklaştırılamayan plak zamanla sertleşerek diş taşına dönüşür ve dişeti iltihabına zemin hazırlar. Temizlik, ultrasonik uçlarla taşın kırılması ve yüzeyin cilalanmasından oluşur. İşlem sonrası birkaç gün süren hassasiyet olağandır.

Beyazlatma. Rengi değişmiş dişlerde uygulanabilen estetik bir işlemdir. Uygun olup olmadığı, renklenmenin nedenine ve dişeti sağlığına göre muayenede değerlendirilir. Elde edilen sonuç ve kalıcılığı kişiden kişiye değişir.

Ayrıntılı yazılar: Diş dolgusu · Diş taşı temizliği · Diş hassasiyeti · Çürük nasıl oluşur · Diş beyazlatma · Ağız yarası (aft) · Diş röntgeni · Ağız kuruluğu

Diş özüne ulaşan çürük ve iltihaplarda dişin çekilmeden korunmasına yönelik tedaviler.

Ne zaman gerekir? Çürük ya da travma, dişin ortasındaki damar ve sinir dokusuna (pulpa) ulaştığında bu doku iltihaplanır. Tipik belirtiler: kendiliğinden başlayan ve geceleri artan zonklama, sıcakla şiddetlenen ağrı, dişe basınca duyulan rahatsızlık, bazen dişetinde şişlik. Amaç, dişi çekmek yerine yerinde tutmaktır.

Nasıl uygulanır? Bölge uyuşturulduktan sonra dişin içindeki iltihaplı doku temizlenir, kanallar şekillendirilip dezenfekte edilir ve sızdırmaz bir malzemeyle doldurulur. Kök sayısına ve iltihabın durumuna göre bir ya da birkaç seans sürebilir; arada dişe geçici dolgu konur.

Sonrası. İlk günlerde çiğnemede hafif hassasiyet olabilir, bu genellikle azalarak geçer. Kanal tedavisi görmüş dişler kırılmaya daha yatkın olduğundan çoğu durumda üzerine kaplama önerilir. Tedavinin başarısı dişin kalan sağlam doku miktarına göre değişir.

Ayrıntılı yazı: Kanal tedavisi: dişi çekmeden kurtarmak

Diş çekimi, gömülü diş operasyonları, implant ve ağız içi cerrahi girişimler.

Diş çekimi. Kurtarılamayacak kadar harap olmuş, kırılmış ya da ileri derecede sallanan dişlerde gündeme gelir. Çekim, dişin korunmasının mümkün olmadığı durumlarda başvurulan son seçenektir; karar röntgen ve muayene sonrasında verilir.

Gömülü ve 20'lik dişler. Yirmi yaş dişleri çenede yer bulamadığında kısmen ya da tamamen gömülü kalabilir. Her gömülü diş çekilmez; ağrı, tekrarlayan dişeti iltihabı, komşu dişte çürük ya da kist oluşumu gibi bulgular varsa cerrahi çekim önerilir. İşlem lokal anestezi altında yapılır, gerekirse dikiş konur.

İmplant. Eksik dişin yerine çene kemiğine yerleştirilen titanyum vida, üzerine yapılacak protezin desteğini oluşturur. Uygunluk; kemik hacmi, dişeti sağlığı ve genel sağlık durumuna göre değerlendirilir. Kemiğin implantı sarması genellikle birkaç ay sürer, üst yapı bu süre sonunda tamamlanır. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız ya da düzenli ilacınız varsa, işlemden önce mutlaka bildirin.

Ayrıntılı yazılar: Diş çekimi · Çekim sonrası şişlik · 20 yaş dişi · İmplant süreci · Kan sulandırıcı kullananlarda diş tedavisi

Eksik ya da aşınmış dişlerin kaplama, köprü ve protezlerle yeniden kazandırılması.

Kaplama. Aşırı madde kaybı olan, kırılmış ya da kanal tedavisi görmüş dişlerin üzerine geçirilen kılıftır. Dişin kalan dokusunu kırılmaya karşı korur ve çiğneme işlevini geri kazandırır. Diş hazırlandıktan sonra ölçü alınır; kalıcı kaplama hazırlanana kadar geçici kaplama takılır.

Köprü. Eksik bir dişin boşluğu, iki yanındaki dişlerden destek alınarak kapatılabilir. Komşu dişlerin sağlamlığı bu seçeneğin uygunluğunu belirler.

Hareketli protez. Çok sayıda diş eksik olduğunda ya da implant için uygun koşullar yoksa tam veya bölümlü protez uygulanır. Yeni protezle konuşma ve çiğnemeye alışmak birkaç hafta sürebilir; bu dönemde uyum düzeltmeleri için kontrole çağrılırsınız. Vurma ya da yara oluşursa protezi zorlamadan kliniğe başvurun.

Ayrıntılı yazı: Diş protezi ve kaplama: seçenekler ve süreç

Dişeti kanaması, çekilmesi ve sallanan dişlere yönelik periodontal tedaviler.

Belirtiler. Fırçalarken kanama, kızarıklık ve şişlik dişeti iltihabının erken işaretleridir. Bu aşamada tablo geri döndürülebilir. Tedavi edilmezse iltihap dişi çevreleyen kemiğe ilerler; dişeti çekilir, dişler hassaslaşır, ilerleyen dönemde sallanma başlar. Ağız kokusu da sık görülen bir bulgudur.

Tedavi. İlk aşama, diş taşı temizliği ve dişeti cebindeki iltihaplı dokunun uzaklaştırılmasıdır (detartraj ve kök yüzeyi düzleştirmesi). Bölge geniş ise birden fazla seansta yapılır. İlerlemiş durumlarda cerrahi girişim gerekebilir.

Sonuç neye bağlı? Dişeti tedavisinin kalıcılığı büyük ölçüde günlük bakıma ve düzenli kontrole bağlıdır. Kaybedilen destek dokusunun tamamı her durumda geri kazanılamaz; buna karşılık uygun görülen bazı kemik içi kayıplarda, doku kazanımına yönelik cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Uygunluk muayene ve görüntülemeyle belirlenir. Temel hedef ilerlemeyi durdurmak ve mevcut dişleri korumaktır. Sigara kullanımı ve şeker hastalığı iyileşmeyi olumsuz etkiler.

Ayrıntılı yazılar: Dişeti kanaması · Diş taşı temizliği · Ağız kokusu · Diş ipi kullanımı · Sigara ve ağız sağlığı · Dişeti çekilmesi · Şeker hastalığı ve ağız sağlığı

Diş teli, şeffaf plak, gece plağı ve çene eklemi (TME) tedavileri.

Diş teli ve şeffaf plak. Çapraşık dizilmiş dişler, kapanış bozuklukları ve dişler arası boşluklar ortodontik tedaviyle düzeltilebilir. Hangi yöntemin uygun olduğu; bozukluğun türüne, yaşa ve çene gelişimine göre değişir. Tedavi süresi olgudan olguya farklılık gösterir ve düzenli kontrollere devam edilmesini gerektirir.

Gece plağı. Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm) dişlerde aşınma, kırık ve sabah çene yorgunluğuna yol açabilir. Ölçüye göre hazırlanan gece plağı, dişlerin doğrudan temasını azaltarak diş aşınması ve restorasyon hasarını sınırlamaya yardımcı olabilir. Diş sıkmayı ortadan kaldırdığı ya da çene eklemi üzerindeki yükü herkeste azalttığı söylenemez.

Çene eklemi (TME). Ağız açarken ses gelmesi, çenenin takılması, kulak önünde ağrı ya da ağzı tam açamama çene eklemi kaynaklı olabilir. Muayene ve gerekirse görüntüleme sonrası; plak tedavisi, egzersiz ve alışkanlık düzenlemesi gibi seçenekler değerlendirilir. Ağzınız açık kalıp kapanmıyorsa bu acil bir durumdur, hemen arayın.

Ayrıntılı yazılar: Diş teli tedavisi · Şeffaf plak · Diş sıkma ve gece plağı

Süt dişi tedavileri ve çürüğü önlemeye yönelik koruyucu uygulamalar.

İlk muayene. İlk diş çıktıktan sonra, en geç bir yaş civarında bir kontrol önerilir. Erken tanışma, çocuğun kliniğe alışmasını kolaylaştırır ve çürük başlamadan önlem alınmasını sağlar.

Süt dişleri neden önemli? Süt dişleri çiğnemenin yanı sıra kalıcı dişlere yer tutar ve konuşmanın gelişimine katkıda bulunur. Erken kaybedilen süt dişi, sonradan gelen dişin yanlış konumda çıkmasına yol açabilir. Bu nedenle "nasılsa düşecek" diye bırakılmaz.

Koruyucu uygulamalar. Florür uygulaması ve çürüğe yatkın azı dişlerinin çukurlarının kapatılması (fissür örtücü), çürük riskini azaltmaya yönelik işlemlerdir.

Çocuğun uyumu. Çocuk hastalarda işlem, çocuğun o günkü uyumuna bağlıdır. İlk randevuda yalnızca tanışma ve muayene yapılabilir, tedavi sonraki seansa bırakılabilir. Bunu bir aksama olarak görmüyoruz; zorlamak yerine güven kurmayı tercih ediyoruz.

Ayrıntılı yazılar: Çocukta ilk diş · Diş hekimi korkusu · Florür nedir · Süt dişi çürüğü