Diş eti kanaması: neden olur, ne zaman ciddiye alınmalı?

Adres: Kirazlı Mah. Mevlana Cad. No: 47 D, Bağcılar / İstanbul · Telefon: 0541 732 43 76 · Çalışma saatleri: her gün 24 saat açık (resmî tatiller dahil) · Ulaşım: Kirazlı Metro durağına yürüme mesafesinde.

Sağlıklı diş eti kanar mı?

Hayır. Sağlıklı bir diş eti açık pembe renktedir, diş yüzeyine sıkıca oturur ve normal fırçalamada kanamaz. Fırçalarken ya da diş ipi kullanırken kan görüyorsanız, bu neredeyse her zaman iltihap işaretidir.

Buradaki en yaygın yanılgı şudur: kanama görünce o bölgeyi fırçalamaktan kaçınmak. Bu, iltihabı besleyen tabakanın orada kalmasına yol açar ve durum kötüleşir. Kanayan bölge, aslında daha dikkatli temizlenmesi gereken bölgedir.

En sık neden: diş yüzeyinde biriken tabaka

Ağızda sürekli olarak yumuşak, yapışkan bir tabaka oluşur. Bu tabaka her gün temizlenmezse birkaç gün içinde sertleşerek diş taşına dönüşür. Diş taşı fırçayla çıkmaz; yüzeyi pürüzlü olduğu için üzerinde yeni tabaka birikmesini de kolaylaştırır.

Diş etinin diş yüzeyine oturduğu yerde küçük bir aralık vardır (diş eti cebi). Tabaka bu aralığa doğru ilerlediğinde diş eti kızarır, şişer ve en ufak temasta kanar. Bu tabloya diş eti iltihabı denir.

İyi haber: bu aşama geri döndürülebilir. Diş taşı temizlendiğinde ve günlük bakım düzeldiğinde diş eti genellikle birkaç hafta içinde eski hâline döner.

Neden ertelenmemeli?

İltihap diş eti sınırında kaldığı sürece geri döndürülebilir. Ancak aylarca sürerse dişi çenede tutan destek dokuya ve kemiğe ilerleyebilir. Bu aşamada kaybedilen kemik kendiliğinden geri gelmez; tedavi artık durumu durdurmaya ve korumaya yöneliktir.

Gerekli tedavinin yöntemini, kapsamını ve seans sayısını hekiminiz muayenede değerlendirir. Diş eti hastalığı sinsi ilerler: çoğu zaman ağrı yapmadığı için hasta bir sorun olduğunu fark etmez.

Kliniği ne zaman aramalısınız?

Klinik her gün 24 saat açıktır. Şu durumlarda arayabilirsiniz:

• Temiz bir gazlı bezle baskı uygulayınca duran kanama bir süre sonra yeniden başlıyorsa
• Fırçalamadan, kendiliğinden kanama oluyorsa
• Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız ve kanama her zamankinden uzun sürüyorsa

Emin olamadığınız bir durumda sormaktan çekinmeyin; gece de arayabilirsiniz.

Kanamayı artıran diğer durumlar

• Hamilelik: Hormonal değişiklikler diş etinin iltihaba tepkisini artırır. Bu dönemde kanama daha sık görülür; bakımın gevşetilmemesi gerekir.
• Kan sulandırıcı ilaçlar: Kanamayı uzatabilir. İlacınızı kendi kararınızla bırakmayın, hekiminize bildirin. Ayrıntı: kan sulandırıcı kullananlarda diş tedavisi.
• Şeker hastalığı: Kan şekeri düzensizse diş eti iltihabı hem daha kolay oluşur hem de daha zor geriler. Ayrıntı: şeker hastalığı ve ağız sağlığı.
• Sigara: Damarları büzdüğü için kanamayı gizleyebilir. Yani sigara içen birinde kanama az olabilir ama hastalık daha hızlı ilerler.
• Uyumsuz dolgu veya kaplama kenarı: Taşkın bir kenar, tabakanın tutunduğu bir nokta oluşturur ve o bölgede sürekli kanamaya yol açar.

Ağız dışı (sistemik) nedenler

Diş eti kanamasının kaynağı her zaman ağızda olmaz. Bazı genel sağlık durumları diş etini kanamaya daha yatkın hâle getirebilir:

• Bazı ilaçlar: epilepsi, tansiyon ve bağışıklığı baskılayan ilaç gruplarının bir kısmı diş etinin büyümesine yol açabilir. Büyüyen diş eti daha kolay kanar.
• Beslenme: uzun süre çok kısıtlı beslenmede C vitamini eksikliği diş etini kanamaya açık hâle getirebilir.
• Kanın pıhtılaşmasıyla ilgili durumlar: doğuştan gelen pıhtılaşma bozuklukları ya da kan hücrelerini etkileyen hastalıklar kanamayı artırabilir.
• Hormonal dönemler: hamileliğin yanında ergenlik ve menopoz da diş etinin iltihaba verdiği tepkiyi değiştirebilir.
• Bağışıklığın zayıfladığı durumlar: vücudun enfeksiyona direnci azaldığında diş eti iltihabı daha kolay yerleşir.

Bu bir tanı listesi değildir. Hangisinin sizin için geçerli olduğu kişiden kişiye değişir ve muayenede değerlendirilir.

Muayeneye gelirken kullandığınız ilaçları, bilinen hastalıklarınızı ve hamilelik durumunuzu söyleyin. İlacınızı kendi kararınızla bırakmayın.

Düzenli bakıma ve diş taşı temizliğine rağmen kanama geçmiyorsa, ya da burun kanaması veya ciltte kolay morarma gibi ağız dışında da bulgularınız varsa, diş hekiminiz sizi ileri değerlendirme için yönlendirebilir.

Evde ne yapabilirsiniz?

1. Fırçalamayı bırakmayın, düzeltin. Yumuşak kıllı bir fırça kullanın. Diş fırçalama tekniğini hekiminizden öğrenin. Sertlik değil, ulaşabilmek önemlidir.
2. Diş arası temizliğini ekleyin. Fırça diş yüzeyinin yaklaşık üçte ikisine ulaşır. Aradaki yüzeyler için diş ipi ya da arayüz fırçası gerekir. Diş eti hastalığı çoğu zaman tam da bu bölgeden başlar.
3. Fırçalama sıklığı ve süresi için hekiminizin önerisini izleyin.
4. İlk günlerde kanama artabilir. İltihaplı dokuya dokunulduğu için normaldir. Düzenli bakımda kanamanın azalma süresi kişiye göre değişir.

Klinikte ne yapılır?

Önce muayene edilir ve gerekiyorsa röntgen çekilir. Röntgen, diş eti seviyesinin altındaki kemik durumunu göstermesi açısından önemlidir; sadece bakarak anlaşılmaz.

Ardından diş taşı temizliği yapılır. İltihap diş eti cebinin derinlerine ilerlemişse, yüzeyin altındaki birikintilerin de temizlenmesi gerekir; bu işlemin kapsamını hekiminiz belirler.

Temizlik sonrası hassasiyetin seyri kişiye göre değişir; hekiminiz değerlendirir. Dişler arasında boşluk hissedilmesi de sık görülür: bu, daha önce diş taşının doldurduğu alanın açığa çıkmasındandır, diş aşınmış değildir.

Tedaviden sonra düzenli kontrol önemlidir. Diş eti hastalığı tekrarlayabilen bir durumdur; kontrol aralığınızı hekiminiz durumunuza göre belirler.

Sık sorulanlar

"Kanayan yeri fırçalamasam daha iyi olmaz mı?" Tam tersi. Fırçalamayı bırakmak plak birikimini artırır ve iltihabı büyütür. Nazikçe ama düzenli temizlik gerekir.

"Kanama birkaç gün sonra kesildi, iyileşti mi?" Kanamanın azalması iyi bir işaret olabilir; ancak sigara kullanıyorsanız kanama iltihap sürerken de azalabilir. Emin olmak için muayene gerekir.

"Diş eti çekilmesi geri gelir mi?" Çekilen diş eti kendiliğinden eski hâline dönmez. Hedef ilerlemeyi durdurmak ve mevcut dokuyu korumaktır; bazı durumlarda cerrahi seçenekler değerlendirilir. Ayrıntı: diş eti çekilmesi.

Kaynaklar