Hamilelikte diş tedavisi: neler yapılabilir?

Önce en önemlisi: randevu alırken söyleyin

Hamile olduğunuzu ve kaçıncı haftada olduğunuzu randevu alırken belirtin. Bu bilgi, muayeneden tedaviye kadar her adımın nasıl planlanacağını değiştirir. Riskli bir gebelik varsa ya da takip eden hekiminizin özel bir uyarısı olduysa bunu da söyleyin.

Kullandığınız ilaçları ve varsa gebelik şekeri, tansiyon gibi durumları da bildirin. Bunlar tedavi planını doğrudan etkiler.

Hangi dönem tercih edilir?

Gebelik üç döneme ayrılır ve planlanabilir işlemler için genellikle ikinci üç aylık dönem (yaklaşık 14–27. haftalar) tercih edilir.

• İlk üç ay: Bebeğin organlarının geliştiği dönemdir; ayrıca bulantı bu dönemde en yoğundur. Bu nedenle ertelenebilir işlemler genellikle sonraya bırakılır. Muayene ve acil müdahaleler yapılabilir.
• İkinci üç ay: Planlanabilir tedaviler için en uygun dönem kabul edilir. Bulantı azalmış, koltukta uzanmak hâlâ rahattır.
• Son üç ay: Uzun süre sırtüstü yatmak rahatsızlık verebilir ve dolaşımı etkileyebilir. Koltuk pozisyonu değiştirilerek ve seanslar kısa tutularak çalışılır; ertelenebilecek işlemler doğum sonrasına bırakılabilir.

Röntgen çekilebilir mi?

Diş röntgeni çok düşük dozlu ve bölgesel bir görüntülemedir; ışın çenenize yöneliktir, karın bölgesine değil. Yine de gebelikte röntgen yalnızca gerekliyse çekilir — yani teşhis röntgensiz konulamıyorsa.

Çekilmesi gerektiğinde kurşun önlük kullanılır ve mümkün olan en az sayıda görüntü alınır. Ertelenebilecek bir kontrol röntgeni ise doğum sonrasına bırakılır.

Anestezi yapılır mı?

Lokal anestezi gebelikte yaygın olarak uygulanır. Amacı işlemi rahat geçirmenizdir; ağrı ve stres altında yapılan bir işlem sizin için daha zorlayıcıdır.

Hekiminiz hangi anestezik maddeyi kullanacağını gebelik durumunuza göre seçer. Kullanılacak ilaçlar konusunda tereddüdünüz varsa sorun; hangi maddenin neden seçildiğini size anlatırız.

Kendi kararınızla ağrı kesici kullanmayın. Gebelikte bazı ağrı kesiciler önerilmez. Ağrınız varsa hangi ilacı kullanabileceğinizi hekiminize ya da takip eden doktorunuza sorun.

Dişeti kanaması neden artar?

Gebelikte hormonal değişiklikler, dişetinin diş yüzeyindeki tabakaya verdiği tepkiyi güçlendirir. Aynı miktarda birikinti, gebelik öncesine göre daha fazla kızarıklık, şişlik ve kanamaya yol açabilir. Bu tabloya gebelik dişeti iltihabı denir ve oldukça sık görülür.

Bazen dişetinde, genellikle iki diş arasında, kanamaya eğilimli küçük bir kabarıklık oluşabilir. Çoğu zaman doğumdan sonra geriler; rahatsızlık veriyorsa hekiminiz değerlendirir.

Yapılması gereken bakımı gevşetmek değil sıkılaştırmaktır: yumuşak fırçayla günde iki kez, diş arası temizliğini de ihmal etmeden. Kanıyor diye o bölgeyi atlamak durumu kötüleştirir. Ayrıntı için dişeti kanaması yazımıza bakabilirsiniz.

Bulantı ve kusma dişleri etkiler mi?

Evet. Mide asidi diş minesini yumuşatır. Kustuktan hemen sonra fırçalamak, yumuşamış mineyi aşındırabilir.

1. Kustuktan sonra ağzınızı suyla çalkalayın. Bir bardak suya bir çay kaşığı karbonat ekleyip çalkalamak asidi nötrlemeye yardımcı olur.
2. Fırçalamak için yaklaşık yarım saat bekleyin. Bu süre minenin yeniden sertleşmeye başlaması içindir.
3. Diş macununun tadı bulantı yapıyorsa kokusuz ya da hafif tatlı bir macun deneyebilir, geçici olarak sadece suyla ve yumuşak fırçayla temizlik yapabilirsiniz.
4. Sık aralıklarla şekerli bir şey atıştırmak çürük riskini artırır. Bulantı için atıştırmanız gerekiyorsa şekersiz seçenekleri tercih edin.

"Her gebelikte bir diş kaybedilir" doğru mu?

Hayır, bu bir halk inanışıdır. Bebeğin kalsiyum ihtiyacı annenin dişlerinden karşılanmaz. Gebelikte diş kaybı yaşanıyorsa bunun nedeni artan dişeti iltihabı, kusma kaynaklı mine aşınması ve beslenme düzenindeki değişikliktir — hepsi önlenebilir başlıklardır.

Doğumdan sonra

Ertelenen kontroller ve işlemler için doğumdan sonra bir randevu planlayın. Emzirme döneminde de diş tedavisi yapılabilir; emzirdiğinizi hekiminize söylemeniz yeterlidir.