Dişeti çekilmesi: neden olur, durdurulabilir mi?

Ne oluyor?

Sağlıklı dişeti, dişin boyun kısmını bir yaka gibi sarar. Dişeti geri çekildiğinde altındaki kök yüzeyi açığa çıkar. Kök yüzeyinde mine yoktur; bu yüzden hem daha duyarlıdır hem de çürüğe daha açıktır.

Diş aynı boyda kalır ama görünen kısmı uzadığı için "uzamış" gibi algılanır. Dişler arasında üçgen boşluklar da bu nedenle oluşur.

En sık nedenler

• Dişeti hastalığı. İltihap destek dokuyu ve kemiği eritir; dişeti onunla birlikte geriler. Kanama eşlik ediyorsa dişeti kanaması yazımıza da bakın.
• Sert fırçalama ve sert kıllı fırça. Yatay, bastırarak fırçalama dişeti kenarını yıpratır. Bu tip çekilmede genellikle dişeti iltihaplı değildir ama doku incelmiştir.
• Diş sıkma. Dişlerde aşınma, kırık ve çene kası yakınmalarıyla ilişkili olabilir; ancak dişeti çekilmesinin doğrudan nedeni olduğu gösterilmiş değildir. Bulgu varsa ayrıca değerlendirilir.
• Diş dizilimi. Kemik desteği ince olan, kavisin dışında kalan dişlerde çekilme daha sık görülür.
• Diş taşı. Dişeti sınırındaki birikinti iltihabı sürdürür; temizlenmesi gerekir.
• Piercing ve alışkanlıklar. Dudak/dil piercingi, kürdan ve tırnakla kurcalama bölgesel çekilme yapabilir.
• Sigara. Dokunun kanlanmasını ve iyileşme yanıtını olumsuz etkiler (ayrıntı).

Neden hassasiyet yapar?

Açığa çıkan kök yüzeyindeki ince kanallar dış ortamla temas eder; soğuk, sıcak ve tatlı bu kanallardaki sıvıyı hareket ettirerek kısa ve keskin bir ağrı oluşturur. Ayrıntısı diş hassasiyeti yazımızda.

Hassasiyet nedeniyle o bölgeyi fırçalamaktan kaçınmak, plak birikmesine ve durumun kötüleşmesine yol açar. Doğru yaklaşım daha nazik ama düzenli temizliktir.

İlerlemesini durdurmak için

1. Yumuşak kıllı fırça, hafif basınç. Fırçayı yumruk gibi değil, kalem gibi tutmak basıncı azaltır.
2. Yatay değil, dişetinden dişe doğru. Doğru tekniği hekiminiz ağzınızda gösterebilir.
3. Diş arası temizliğini bırakmayın. Çekilmiş bölgelerde genellikle arayüz fırçası daha uygundur; ölçüyü hekiminizle belirleyin (ayrıntı).
4. Diş sıkma bulgusu varsa söyleyin. Gece plağı, diş ve dolgu hasarını sınırlamak için değerlendirilebilir; dişeti çekilmesini durdurduğu söylenemez.
5. Düzenli kontrol. Çekilme yavaş ilerler; ölçülerek takip edilmesi, ilerleyip ilerlemediğini gösterir.

Hassasiyet için hekiminiz koruyucu vernik, florür uygulaması ya da uygun bir macun önerebilir. Kendi kararınızla aşındırıcı ürün kullanmayın; kök yüzeyi mineden daha yumuşaktır.

Sık sorulanlar

"Sert fırça daha iyi temizler mi?" Hayır. Temizliği sağlayan basınç değil, fırçanın her yüzeye ulaşmasıdır. Sert fırça dişeti kenarını ve kök yüzeyini yıpratır.

"Dişlerimin arası açıldı, diş ipi mi yaptı?" Hayır. Diş ipi araları açmaz; çekilme sonucu ortaya çıkan boşluk daha görünür hâle gelir. Temizliği bırakmak durumu kötüleştirir.

"Çekilme yaşla birlikte normal mi?" Yaş tek başına açıklama değildir. Yıllar içinde birikmiş etkenlerin (fırçalama alışkanlığı, dişeti hastalığı, sıkma) sonucudur ve bu etkenler ele alınabilir.