Şeffaf plak: diş teline alternatif mi?

Nasıl çalışır?

Ağzınızdan alınan ölçü ya da dijital tarama ile bir dizi plak hazırlanır. Her plak, dişleri hedeflenen konuma doğru çok küçük bir miktar hareket ettirir. Belirli aralıklarla sıradaki plağa geçilir.

Bazı hareketlerin yapılabilmesi için diş yüzeyine küçük, diş renginde tutucular (attachment) yapıştırılabilir. Bunlar tedavi bitince sökülür.

Hangi durumlarda uygun olabilir?

Uygunluk, bozukluğun türüne ve derecesine göre değişir. Genel olarak hafif ve orta düzeydeki çapraşıklık ile bazı boşluk kapatma durumlarında değerlendirilir.

Buna karşılık ileri derecede çapraşıklık, belirgin iskelet (çene) uyumsuzluğu ve karmaşık kök hareketleri gerektiren olgularda sabit tel daha öngörülebilir olabilir. Bazı olgularda ikisi birlikte de kullanılır.

Hangisinin size uygun olduğu muayene, ölçü ve röntgen sonrasında konuşulur. İnternette görülen örnekler kendi ağzınız hakkında bilgi vermez.

Diş teliyle farkları

• Görünürlük. Plak şeffaf malzemeden yapılır; diş yüzeyindeki tutucular ve plağın kenarları fark edilebilir.
• Temizlik. Plak çıkarılarak dişler temizlenir. Sabit telde braket çevresi için uygun fırça ve arayüz araçları gerekir. İkisinde de düzenli ağız bakımı şarttır.
• Yemek. Plak yemek sırasında çıkarılır; sabit telde sert ve yapışkan gıdalar için ayrı talimat verilebilir. Plağın çıkarıldığı süre günlük kullanım hedefini aksatmamalı.
• Disiplin. Bu yöntemin en zayıf noktası budur. Sabit tel hasta tarafından çıkarılamaz; plağın etkisi ise hekimin belirlediği günlük kullanım süresine bağlıdır.
• Kontroller. İkisinde de kontrol aralığı tedavi planına ve dişlerin hareketine göre kişiye özel belirlenir.

Kullanırken dikkat edilecekler

1. Yemekten sonra dişlerinizi fırçalayıp öyle takın. Plak altında kalan besin artıkları çürük riskini artırır.
2. Sıcak içecekle takmayın. Isı plağın biçimini bozabilir.
3. Şekerli içecekleri plak takılıyken içmeyin. Sıvı plakla diş arasında birikir ve uzun süre temas eder.
4. Plakları saklama kutusunda tutun. Peçeteye sarılan plak çöpe atılıyor — en sık kayıp nedeni budur.
5. Sırayı atlamayın. Bir plağı erken bırakıp sonrakine geçmek diş hareketini hızlandırmaz.

Tedaviden sonra

Şeffaf plakla yapılan tedavi de pekiştirme dönemi ister. Dişler yeni konumunda oturana kadar geri dönme eğilimi gösterir; bu yüzden pekiştirici kullanılır.

Süre ve kullanım şekli kişiye göre belirlenir. Bu aşama atlanırsa aylarca süren tedavinin sonucu kaybedilebilir.

Sık sorulanlar

"Konuşmamı etkiler mi?" İlk günlerde hafif bir alışma dönemi olabilir. Çoğu kişide kısa sürede geçer.

"Plakla sakız çiğneyebilir miyim?" Hayır. Sakız ve yapışkan gıdalar plağa zarar verir; plak çıkarıldıktan sonra da diş yüzeyinde kalan artık çürük riskini artırır.

"Bir plağı kaybettim, sıradakine geçeyim mi?" Kendi kararınızla atlamayın. Kliniği arayın; bazı durumlarda önceki plağa dönmek ya da yenisini yaptırmak gerekir.