Gece diş ağrısı: evde ne yapabilirsiniz?

Diş ağrısı neden geceleri artar?

Bu bir yanılsama değil; ağrı gerçekten şiddetleniyor. Birkaç nedeni var:

• Yatar pozisyon. Uzandığınızda baş bölgesine giden kan akışı artar. Dişin içindeki damar-sinir dokusu (pulpa) sert duvarlarla çevrili, genişleyemeyen bir boşluktadır; oraya gelen kan basıncı artınca ağrı da artar.
• Dikkat dağıtıcıların ortadan kalkması. Gündüz iş, konuşma ve hareket ağrıyı geri plana iter. Sessizlikte aynı ağrı çok daha belirgin hissedilir.
• Ağrı kesicinin etkisinin bitmesi. Gündüz alınan ilacın etkisi gece yarısına doğru azalır.
• Diş sıkma. Uykuda farkında olmadan sıkılan dişler, zaten iltihaplı bir dişte ağrıyı tetikler.

Sabaha kadar evde yapabilecekleriniz

Aşağıdakiler ağrıyı geçici olarak hafifletmeye yöneliktir; hiçbiri tedavi değildir ve altta yatan sorunu ortadan kaldırmaz.

1. Başınızı yüksekte tutun. İki yastıkla ya da yarı oturur pozisyonda uzanmak, bölgedeki basıncı azaltarak zonklamayı hafifletebilir.
2. Dışarıdan soğuk uygulayın. Yanağınızın dışına, bir beze sarılmış buz ya da soğuk kompres 15 dakika tutup 15 dakika ara verin. Buzu doğrudan cilde koymayın ve ağzınızın içine koymayın.
3. Yakın zamanda diş çekilmediyse ılık tuzlu suyu ağzınızda nazikçe gezdirip dökebilirsiniz (bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz). Gargara yapmayın. Diş çekimini izleyen ilk 24 saatte ağzınızı çalkalamayın ve kuvvetli biçimde tükürmeyin — pıhtı yerinden oynayabilir; hekiminizin çekim sonrası talimatlarını uygulayın.
4. O bölgeyi yormayın. Ağrıyan tarafla çiğnemeyin; çok sıcak ve çok soğuk yiyeceklerden, sert ve şekerli gıdalardan uzak durun.
5. Ağrı kesici kullanacaksanız daha önce hekiminizin size uygun gördüğü ilacı, önerilen dozda kullanın. Düzenli ilaç kullanıyorsanız ya da gebeyseniz, önce bize danışın.

İşe yaramayan, hatta zarar veren yöntemler

Bunlar halk arasında çok yaygın; her biri kliniğe ek bir sorunla gelmenize yol açabilir.

• Ağrı kesici tableti dişin üzerine koymak. Ağrıyı geçirmez. Tabletin temas ettiği dişeti ve yanak dokusunda kimyasal yanık ve yara oluşturur. En sık karşılaştığımız hatalardan biridir.
• Sıcak uygulama. Şişlik ve iltihap varsa sıcak, iltihabın yayılmasını kolaylaştırır. Dışarıdan soğuk uygulayın.
• Kendi kararınızla antibiyotiğe başlamak. Evde kalan ya da başkasına yazılmış antibiyotik hem tabloyu maskeler hem direnç gelişimine yol açar. Antibiyotik gerekip gerekmediği muayeneyle belirlenir.
• Ağzı kolonya, alkol ya da sirkeyle çalkalamak. Ağız içi dokuyu tahriş eder.
• Diş etini iğne, tel veya kürdanla kurcalamak. Enfeksiyonu derinleştirir.

Kliniğe gelirken ne yapmalısınız?

Yola çıkmadan önce yazın ya da arayın. Şikâyetinizi birkaç kelimeyle iletmeniz yeterli; hemen gelmenizin gerekip gerekmediğini, gerekiyorsa sizi hangi saatte bekleyeceğimizi söyleyebiliriz. Boşuna yol gelmemeniz bizim için de önemli.

Gelirken şunları hazırlayın:

• Düzenli kullandığınız ilaçların listesi — özellikle kan sulandırıcılar, kemik ilaçları, şeker ve tansiyon ilaçları. İlacınızı kendi kararınızla bırakmayın.
• Bilinen hastalıklarınız ve daha önce yaşadığınız alerjiler
• Varsa daha önce çekilmiş diş röntgenleriniz
• Gebelik durumunuz ve kaçıncı ayda olduğunuz

Gece gelen hastalarda önceliğimiz ağrının giderilmesi ve durumun kontrol altına alınmasıdır. Uzun sürecek planlı işlemler için gündüz bir randevu verilebilir.

Ağrı kendiliğinden geçerse ne olur?

Diş ağrısının bir süre sonra kesilmesi çoğu zaman iyiye işaret değildir. Şiddetli ağrının aniden dinmesi, dişin içindeki canlı dokunun tamamen tahrip olduğu anlamına gelebilir — sorun bitmemiş, sessizleşmiştir. Bu sessiz dönemde iltihap kök ucundan çevre dokulara yayılmaya devam eder ve sonrasında çok daha ağrılı bir tabloyla geri döner.

Bu nedenle ağrı geçse bile kontrolden geçmenizi öneriyoruz. Erken dönemde çoğu diş, çekilmeden korunabilir.

Sık sorulanlar

"Ağrı sabaha geçti, yine de gelmeli miyim?" Evet. Ağrının kesilmesi sorunun çözüldüğü anlamına gelmez; bazı durumlarda sinir dokusunun canlılığını yitirmesiyle de ağrı durur. Değerlendirme gerekir.

"Ağrıyan dişin üstüne aspirin koymak işe yarar mı?" Hayır. Dişin ya da dişetinin üzerine ilaç koymak dokuda kimyasal yanık oluşturabilir. İlaç kullanımını hekiminize sorun.

"Sıcak uygulama iyi gelir mi?" İltihap varlığında sıcak uygulama tabloyu ağırlaştırabilir. Şişlik eşlik ediyorsa sıcaktan kaçının ve kliniği arayın.

Kaynaklar