ANA SAYFA · BİLGİ YAZILARI

Beslenme ve diş sağlığı: şeker, asit ve ara öğünler

Çürük yalnız tatlı miktarıyla değil, gün içinde kaç kez şeker ve asitle karşılaşıldığıyla ilgilidir. Bu yazıda asit ataklarının nasıl oluştuğunu ve günlük beslenmede nelere dikkat edilebileceğini topladık.

Şeker neden çürük yapar?

Ağızdaki bakteriler şekeri kullanıp asit üretir; asit diş yüzeyini aşındırır ve tekrarladıkça çürük başlar. Belirleyici olan tek seferde alınan miktar değil, gün içinde kaç kez asit atağı oluştuğudur.

Asitli içecekler ve aşınma

Asitli içecekler mine yüzeyini geçici olarak yumuşatır; bu sırada fırçalamak aşınmayı artırabilir. Bu nedenle asitli bir içecekten sonra hemen değil, kısa bir süre sonra fırçalamak daha uygun olur.

Ara öğün alışkanlığı

Sık atıştırmak tükürüğün dengeyi toparlamasına fırsat bırakmaz. Öğün aralarını uzatmak ve atıştırmayı öğünle birlikte yapmak, gün boyu süren küçük asit ataklarını azaltır.

Günlük düzende ne yardımcı olur?

• Öğün aralarında su içmek: ağzı temizler, asidi seyreltir.
• Lifli gıdalar ve peynir gibi öğün yanı ürünleri; tatlıyı tek başına ve sık tüketmemek.
• Günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalamak; diş aralarını diş ipiyle temizlemek.

Bu öneriler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel beslenme planı hekim değerlendirmesi gerektirir.

Çocuklarda şekerli içecek

Şekerli içeceğin biberonla ve özellikle uyku sırasında verilmesi ön dişlerde hızlı çürüğe yol açabilir. Ayrıntı için süt dişi çürüğü ve bebeklerde diş çıkarma yazılarımıza bakabilirsiniz.

Beklemeden değerlendirilmesi gereken durumlar

Kliniğe gelmeyi beklemeyin, 112'yi arayın ya da en yakın acile gidin:

• Nefes almakta ya da yutkunmakta zorlanma
• Göze, boyna ya da göğse doğru yayılan şişlik
• Yüksek ateşle birlikte olan şişlik, titreme
• Bilinç bulanıklığı ya da bayılma
• Çene kırığı şüphesi ya da kafa travması sonrası baygınlık
• Tekrarlanan baskıya rağmen durmayan ya da ağzı hızla dolduran kanama

Sık sorulanlar

"Şeker neden çürük yapar?" Ağızdaki bakteriler şekeri kullanıp asit üretir; bu asit dişin yüzeyini zamanla aşındırır. Belirleyici olan tek seferde alınan miktar değil, gün içinde kaç kez asit atağı olduğudur.

"Asitli içecekler dişlere ne yapar?" Asitli içecekler mine yüzeyini yumuşatır; bu sırada fırçalamak aşınmayı artırabilir. Bu yüzden asitli bir şey içtikten sonra hemen değil, kısa bir süre sonra fırçalamak daha uygun olur.

"Ara öğün alışkanlığı neden önemli?" Sık atıştırmak tükürüğün dengelenmesine fırsat bırakmaz; gün boyu süren küçük asit atakları çürük riskini artırır. Öğün aralarını uzatmak, dişler için en basit korumadır.

"Hangi içecek dişler için daha uygundur?" Su en uygun seçenektir; öğün aralarında su içmek ağzı temizler ve asidi seyreltir. Şekerli ve asitli içeceklerin sık tüketilmesi çürük ve aşınma riskini yükseltir.

"Çocuklarda biberonla şekerli içecek verilmeli mi?" Önerilmez. Şekerli içeceğin biberonla ve özellikle uyku sırasında verilmesi ön dişlerde hızlı çürüğe yol açabilir. Ayrıntılar için süt dişi çürüğü yazımıza bakabilirsiniz.

"Yemekten sonra ne yapılmalı?" Yemekten sonra ağzı su ile çalkalamak yeterlidir. Şekerli ya da asitli bir şey yendiğinde fırçalamayı kısa bir süre ertelemek; günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalamak temel alışkanlıktır.

Kaynaklar